علامه عسکری در شب یک شنبه، ۴ ماه مبارک رمضان ١۴٢٩ هـ ق در پی ایست قلبی، دعوت حق را لبیک گفت.

 استاد علامه آیه الله سید مرتضی العسکری در هشتم جمادی الآخره سال 1332هـ.ق در شهر سامراء متولد شد وسپس در حوزۀ علمیۀ همان شهر به تحصیل پرداخت. سپس در محرم سال 1350هـ.ق به شهر مقدس قم هجرت کرد. در این شهر دروس سطح اصول وفقه را نزد آیه الله مرعشی نجفی رحمه الله  وآیه الله حاج شیخ محمد حسین شریعتمداری ساوجی تلمذ کرد. از دیگر اساتیدی که ایشان در آن دوره به استفاده از محضرشان توفیق یافت، عبارتند از مرحوم ایه الله العظمی امام خمینی ره در کلام وعقاید، حاج میرزا خلیل کمره ای در علم تفسیر، آیه الله حاج شیخ مهدی شهید (پایین شهری) در علم اخلاق وتهذیب نفس.

علامه العسکری در دوران زندگی حوزوی خود در قم، بر این واقعیت واقف شد که دروس موجود حوزوی برای جوابگویی کامل به مشکلات وسؤالات وخواسته های روز افزون اجتماعی نیاز به تحولات جدی دارد. بنابراین به همراه تنی چند از طلاب همفکر خویش، از جمله مرحوم آیه الله سید محمود طالقانی به بررسی وتجدید نظر در برنامه های درسی حوزه پرداخت وکوشید با دوستان خود، در کنار درس های رسمی حوزه به تحصیل معلوماتی بپردازد که بتوان با اتکاء به آن به ایفای مسئولیت های خطیر تری در آینده قیام کنند.

در بین درسهای پیشنهادی در این برنامۀ تازه، دروس تفسیر وحدیث شناسی وبررسی تطبیقی عقاید اسلامی وجود داشت که در کنار دروس معمول فقه واصول، از اساتید ذی صلاح بهره می گرفت.

علاوه بر برنامه مذکور ، تمرین خطابه وسخنرانی، نویسندگی وتآلیف وحضور عملی در کارهای اجتماعی، وتوجه کامل به بررسی وشناخت اوضاع ومسائل روز مسلمانان ونیازهای ایشان در ایجاد شخصیت های اسلامی مستحکم برای دستیابی به جامعۀ اسلامی مطلوب وجود داشت.

البته این طرح با همۀ جوانب مثبتی که در آن وجود داشت ومی توانست جویندگان جوان ومستعد علوم حوزوی را در عمل به وظایف دینی واسلامی خویش در برابر نیازهای زمان وخواسته های نوین عصر مجهز کند، در ابتدای راه نا کام ماند وبه دلایلی توفیق نیافت.

پس از این جریان که در عصر مرجعیت حضرت آیه الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری رحمه الله مؤسس حوزۀ علمیۀ قم واقع شد، استاد العسکری به موطن اصلی خویش یعنی شهر سامراء بازگشت ودر آنجا به تحصیل ادامه داد و تا پایان کفایه را از محضر آیه الله العظمی میرزا حبیب الله اشتهاردی (مدرس عسکری) استفاده برد وسپس درس خارج فقه واصول را به مدت شش سال ىر محضر أن استاد گرانمایه تا شروع جنگ جهانی دوم پی گرفت.

به نظر می رسد علامه العسکری اولین متفکر اسلامی عراق بود که به حقیقت روش تعلیم وتربیتی که مستشاران اروپایی برای مراکز آموزش وپرورش کشورهای شرقی طراحی کرده بودند، پی برد. تحقیقات ومطالعات دراز مدت وعمیقی که در این بارده انجام داد او را به فاصله وتفاوت چشمگیری که میان این روش ها در کشورهای اسلامی وکشوهای غربی (مانند آلمان، فرانسه وژاپن و...) وجود داشت، راهبری کرد. واز این راه به یکی از علل اساسی عقب ماندگی شرق که همانا روش بکار رفته در تعلیم وتربیت جوانان بوده ، دست یازید. لذا ایشان اینگونه مدارس را « مراکز تربیت کارمند » نامیدف چون معتقد بود محصول این مدارس، افرادی هستند که پشت میزنشینان اداری وخاضعان در مقابل هجوم استعمارند.

به همین ترتیب ، ایشان در جریان مطالعات خود به چالش مهم دیگری در جوامع اسلامی پی برد وآن جدایی دانشگاه ها از حوره های علمیه بود . در حقیقت این دو رکن اساسی حیات امت اسلامی، هرکدام به شکل وسویی متفاوت بایکدیگر سیر می کردند. حوزه با تکیه بر مواریث خویش تنها به تربیت مدرس وخطیب می پرداختند ودانشگاه ها نیز قبلۀ آمالی جز غرب نداشتند وبا مردم مسلمان وملت خویش بیگانه بودند.

نخستین کار فرهنگی ایشان، تشکیل حلقه های درس وتدریس و در کنار آن تاسیس مدرسه ای با روش تربیتی نوین بود. ایشان با عنایتی ویژه برای آن برنامه ریزی کرد وآن را سرآغازی برای طرح های گسترده تر بعدی قرار داد . در این مدرسه صاحبان فضل وفضیلت نظیر آیه الله میرزا نجم الدین شریف عسکری وشیخ حسن کمیلی وسید جعفر شهرستانی وشیخ مهدی حکیم (حشمت خواه) تدریس می کردند .

تأسیس مدارس نوین که تربیت اسلامی را به صورتی تازه عرضه می داشت، مرحلۀ دیگری از فعالیت ایشان بود. این مدارس در کنار مراکزی قرار داشت که متخصصان علوم اسلامی وافراد لایق به جهت انتقال این علوم به جامعه را تربیت می کرد. بر این موارد باید استفاده از نشریاتی که به طور منظم ومستمر ، منتشر می شد، اضافه نمود، از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

دانشکدۀ اصول دین ومدارس امام جواد (ع) در کراده شرقیه بغداد ، زیر نظر مستقیم آیه الله علامه اداره می شد.

مدارس امام کاظم (ع) در کاظمین که زیر نظر دکتر سید داود عطار اداره می شد.

کودکستان الزهراءومدارس الزهراء برای دختران در کاظمین که آیه الله علامه آنرا زیر نظرشهیده بنت الهدی صدر قرار داد.

مدارس امام صادق (ع) در بصره که زیر نظر علمای بصره وبه مدیریت سید محمد عبد الحکیم قرار داشت.

دبیرستان امام باقر (ع) در حله که زیر نظر شیخ علی سماکه قرار داشت.

دبیرستان امام حسن (ع) در دیوانیه که حضرت ایه الله محمد مهدی شمس الدین آن را تآسیس، وهمراه با صندوق خیریه اسلامی آن را اداره می کرد.

مرکز تعلیم دختران در نعمانیه واقع در شهر کوت که آن را حضرت سید قاسم شبر تآسیس کرد وجمعیت صندوق خیریه اسلامی آن را اداره می کرد.

ایت الله علامه العسکری نیز در عرصه های اجتماعی فعالیتهای زیر را پیگیری نمودند :

افتتاح درمانگاه الرعایه الإسلامیه در کراده الشرقیه بغداد در سال 1382 هـ ، وافتتاح درمانگاه الرعایه الإ،سلامیه در کاظمین جهت درمان طلاب علوم اسلامی وزائران عتبات عالیات ودیگر نیازمندان ، وشروع طرح ساختمان بیمارستانی بزرگ موسوم به بیمارستان امام حسین (ع) در بغداد آغاز راه بود . واما بزرگترین موفقیت حضرت آیه الله علامه العسکری، تأسیس دانشکدۀ اصول دین در شهر بغداد در سال 1384 هـ بود جائی که قرار بود هستۀ جامعه اسلامی با ویژگی های کامل آن به وجود آید.

هنوز چیزی از چیرگی حزب بعث کافر بر زمام حکومت عراق نگذشته بود که آیه الله علامه العسکری به پیروی از آیه الله العظمی سید محسن حکیم (ره) که پرچم مبارزه علیه حزب بعث را برافراشته بود در این مخالفت شرکت کرد. به دنبال این مخالفت ، حزب بعث کوشید تا آیه الله علامه را دستگیر نماید. پس به ناچار ایشان در سال 1389هـ عراق را به قصد لبنان ترک کرد ودر آنجا به برادرانش، یعنی امام موسی صدر رئیس مجلس اعلای شیعه، آیه الله سید محمد حسین فضل الله و آیه الله شیخ محمد مهدی شمس الدین پیوست تا با یکدیگر به مبارزه با رژیم بعث عراق بپردازند. وزمانی که رژیم بعث عراق کوشید تا ایه الله علامه را از بیروت برباید، ایشان لبنان را در سال 1389هـ به قصد ایران ترک کرد.

ایه الله علامه العسکری با وجود کهنسالی واینکه تمامی وقت خویش را باید صرف تألیفات ارزنده ای نماید که اکثر آنها هنوز دست نویس بوده وبه چاپ نرسیده است ولی با این همه همچنان که فرزندان وبرادران وفرزندان امت مجاهد ما در عراق به یاد دارند ، ایشان پیوسته بر دوش کشندۀ آلام است ومجاهد راه اصلاح جامعه واعتلای پرچم اسلام در همۀ سرزمین های اسلامی به ویژه درعراق خونین بوده است .

آیه الله علامه العسکری در ایران تمامی همت خویش را بر این گذارد تا تألیفات خویش را به اتمام رساند ودر عین حال به خدمات فرهنگی واجتماعی نیز پرداخت. چنانکه « مجمع علمی اسلامی » را در سال 1398هـ تأسیس کرد وبه تنظیم کتاب های درسی حوزه های علمیه پرداخت که در این راه تا کنون کتب زیر به چاپ رسیده است:

1- کتاب تعلیم اللغه العربیه. 2- الأمثله وصرف میر. 3- کتاب التصریف. 4- کتاب الهدایه فی النحو. 5- کتاب قواعد الإملاء. 6- کتاب تهذیب البلاغه. 7- کتاب المنطق ومناهج البحث العلمی. 8- کتاب تهذیب المغنی. 9- کتاب منتخب حلیه المتقین. 10- المنهج المقترح للسنوات الأربع الأولی بما یعادل البکالوریوس. 11- کتاب شرح ابن عقیل (دست نویس).

تآلبفات آیه الله علامه العسکری

الف: بحثهای قرآنی : 1- القرآن الکریم فی عصر الرسول(ص) وما بعده. 2- القرآن الکریم وروایات مدرسه الخلفاء. 3- القرآن الکریم وروایات مدرسه اهل البیت (ع).

ب:تعلیمات اسلامی:1- تعلیم الإسلام.2- احکام الإسلام.3- منتخب الأدعیه.4- الآداب الإسلامیه(دست نویس). 5- السیاسه فی الإسلام آو الأحکام السلطانیه(دست نویس) 6- عقائد الإسلام من القرآن الکریم در 3 جلد که به شرح زیر است :

1- عقائد  المبدأ حتی المعاد. 2- سیر الأنبیاء والأوصیاء. 3- الشریعه الخاتمه (دست نویس) .

ج: معالم المدرستین در 4 جلد به دین شرح است : 1- بحوث المدرستین حول الصحابه والإمامه. 2- بحوث المدرستین فی مصادر الشریعه الإسلامیه.3- اثر قیام الإمام الحسین (ع) فی احیاء سنة الرسول (ص). 4- انتشار افکار المدرستین وموقفهما من حمله المغول وما افتری علی مدرسه آهل البیت (ع)(دست نویس است).

د- مجموعه بررسی های سنت پیامبر (ص) [15 أثر]

هـ- نقس آئمه (ع) در إحیاء دین. این کتاب در 14 جلد وبه فارسی است.

و- علی مائدة الکتاب والسنة. [10 أثر]

وبیش از ده ها أثر دیگر که به بیش از 50 عنوان کتاب می رسد که موجب هدایت واستبصار هزاران نفر از پیروان اهل سنت گردیده است از دیگر فعالیتهای برجستۀ این عالم بزرگوار می توان به مناظرات معظم له با علمای اهل سنت همچون بن باز ومفتی اعظم تانزانیا ورؤسای دانشگاه الأزهر مصر، یهود ومسیحیت اشاره نمود .

این عالم بزرگوار وفقیه اهل بیت عصمت وطهارت همچنان دست به قلم داشته وهمگان را به فیض علوم ودانسته های خود می رساند. به جرآت می توان گفت که حضرت آیة الله علامه العسکری بزرگ پاسبان حریم اسلام ورسول گرامی وائمه اطهار (ع) بوده ومی باشند .

علامه عسگری شب یک شنبه، ۴ ماه مبارک رمضان ١۴٢٩ هـ ق ( ۲۵ / ۶ / ۱۳۸۶ ش ) در پی ایست قلبی، دعوت حق را لبیک گفت. وی که دچار بیماری کلیوی  و در بیمارستان میلاد تهران بستری بود، در سن نود و چهارسالگی ،جان به جان آفرین تسلیم کرد

احمد عابدی، پژوهشگر علوم اسلامی و استاد فلسفه دانشگاه قم و یکی از شاگردان علامه عسگری، گفت: ابتکار مرحوم علامه عسگری این بود که برای اولین بار اسامی 150 نفر از صحابه ساختگی پیامبر اسلام(ص) را فاش کرد و گفت این افراد اصلا وجود خارجی ندارند و هر چه از ایشان نقل شده دروغ است.

نویسنده کتاب «حاشیه الهیات تجریدی» افزود: علامه عسگری در فعالیت‌های سیاسی آن زمان عراق شرکت کرد و همزمان چند دانشکده و بیمارستان و مؤسسه خیریه در عراق تاسیس ‌کرد. ایشان همچنین در تبادل استاد میان این دانشکده‌ها و الازهر مصر نقش مهمی را ایفا می‌کرد. اکثر افرادی که اکنون مسئولان عراق هستند، شاگردان مرحوم علامه عسگری و فارغ‌التحصیل دانشکده اصول دین عراق هستند که ایشان بنا نهاده‌اند.

ابتکار مرحوم علامه عسگری این بود که برای اولین بار اسامی 150 نفر از صحابه ساختگی پیامبر اسلام(ص) را فاش کرد و گفت این افراد اصلا وجود خارجی ندارند و هر چه از ایشان نقل شده دروغ است

عابدی ادامه داد: علامه عسگری تا زمان حکومت صدام در عراق بود و وقتی صدام می‌خواست ایشان را دستگیر کند از عراق فرار ‌کرد و به ایران ‌آمد. در ایران هم سه دانشکده اصول دین در تهران، قم و دزفول را بنیان نهاد.

نویسنده کتاب «دفتر عقل و قلب» گفت: علامه عسگری طی عمر خود کارهای فرهنگی بسیاری انجام داد و بیش از پنجاه کتاب نوشت. این کتاب‌ها تاثیر بسیار زیادی بر مسلمانان گذاشت و بعضی از کتاب‌های ایشان در شیعه شدن بسیاری نقش مهمی را ایفا کرد. به طوری که در طول تاریخ هیچ کس مثل علامه عسگری نتوانست بسیاری از غیر شیعه‌ها را شیعه کند. در این زمینه حتی از علامه امینی و سید شرف‌الدین هم ایشان موفق‌تر بوده است.

عابدی گفت: علامه عسگری همچنین مناظرات بسیاری در کشورهای مختلف داشت و معمولا در تمامی مناظرات موفق بود و توانست طرف خود را قانع کند. مناظرات علامه عسگری با علمای یهود بسیار معروف است.

وی درباره ویژگی آثار مرحوم علامه عسگری گفت: مهمترین ویژگی آثار ایشان این است که اولا همه آثارشان را از منابع اهل سنت نوشته است و از کتاب‌های اهل سنت استفاده کرده است و ابتکار ایشان هم این است که برای اولین بار برخی از صحابه ساختگی را مطرح کرد یعنی افرادی که اصلا وجود خارجی ندارند و شخصیت‌های ساختگی‌اند. ایشان ثابت کرد که این افراد به اسم صحابه پیامبر مطرح شده‌اند و حرف‌هایی که از زبان ایشان نقل شده است دروغ است. این مهمترین کار ایشان است. علامه عسگری 150 نفراز صحابه ساختگی پیامبر را معرفی کرد.

مرحوم آیت‌الله العظمی گلپایگانی" ره " به علامه عسگری نامه‌ای نوشتند و در آن نامه ذکر کردند که من از شما خواهش می‌کنم که اسم من را در دانشکده خودتان بنویسید تا روز قیامت جزو خدمت‌گزاران دانشکده اصول دین محشور شوم.

عابدی گفت: آثار قرآنی ایشان نیز بسیار زیاد است. کتاب «القرآن الکریم و روایات المدرستین» از جمله این آثار است. مقصود ایشان از نوشتن این کتاب این است که قرآن در مکتب اهل بیت و در مکتب اهل سنت چگونه معرفی می‌شود و قرآن را از این دو دیدگاه بررسی می‌کند و تفاوت‌هایش را بیان کرده است. این کتاب سه جلد است و فقط در سودان خیلی‌ها را شیعه کرده است.

وی درباره خصوصیات اخلاقی علامه عسگری گفت: از خصوصیات اخلاقی ایشان این است که بسیار متواضع بودند و هرگز به نام و نشان و مال و ثروت وابستگی نداشت، به طوری که شاید هیچکس مثل او پیدا نشود که اعلام کند از هیچ کتابم حق‌التالیف نمی‌گیرم. علامه عسگری برای هیچ کدام از کتاب‌هایش حق‌التألیف نگرفت و می‌گفت هر کسی که دوست دارد می‌تواند کتاب‌هایم را منتشر کند و از حقوق مادی آن استفاده کند.

نویسنده کتاب «شرح اشارات» در پایان گفت: مرحوم آیت‌الله العظمی گلپایگانی" ره " به علامه عسگری نامه‌ای نوشتند و در آن نامه ذکر کردند که من از شما خواهش می‌کنم که اسم من را در دانشکده خودتان بنویسید تا روز قیامت جزو خدمت‌گزاران دانشکده اصول دین محشور شوم.

 علامه سید‌مرتضی عسکری پس از تحمل رنج حاصل از بیماری کلیوی در 25 شهریور سال 86 به علت ایست قلبی در سن 94 سالگی دعوت حق را لبیک گفت و در جوار حرم کریمه اهل بیت حضرت معصومه (سلام‌الله علیها) به خاک سپرده شد.
در قسمتی از پیام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی که به مناسبت در گذشت این عالم ربانی صادر شد، آمده است: این عالم بزرگوار و سختکوش دهها سال از عمر با برکت خود را در راه پژوهش در کلام و تاریخ و حدیث صرف کرد و محصول مبارک آن تالیفات و مقالاتی است که در گستره جهان اسلام با استقبال و تحسین رو به رو شده است و در ترویج مکتب اهل بیت علیهم‌السلام موفقیت‌های ارزشمندی به دست آورده است.

روحش شاد  و یادش گرامی باد.

 منبع : مجله پیوند آل محمد (ص) ویژه فامیل

 

نگارش در تاريخ یکشنبه ٢٤ امرداد ۱۳۸٩ توسط پیـوند آل محمد (ص) | نظرات()